Müasir dövrdə dünyada baş verən siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik dəyişiklikləri dövlətlər arasında dialoqun və əməkdaşlığın gücləndirilməsini zəruri edir. Bu baxımdan beynəlxalq forumlar müxtəlif ölkələrin nümayəndələrinin bir araya gələrək qlobal problemləri müzakirə etməsi, yeni ideyalar və həll yolları irəli sürməsi üçün mühüm platforma rolunu oynayır. Belə nüfuzlu tədbirlərdən biri də hər il Azərbaycanda keçirilən Qlobal Bakı Forumudur.
Martın 12-də Bakıda keçirilən XIII Qlobal Bakı Forumu beynəlxalq münasibətlər sistemində mövcud çağırışların müzakirəsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Forum Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin himayəsi altında və Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə keçirilib. Tədbirin əsas mövzusu “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” olub.
Forumda müxtəlif ölkələrin prezidentləri, baş nazirləri, parlament sədrləri, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri, diplomatlar, alimlər və ictimai xadimlər iştirak ediblər ki, bu da tədbirin beynəlxalq nüfuzunu və qlobal problemlərin müzakirəsində oynadığı mühüm rolu göstərir.
Regional sülh, təhlükəsizlik və siyasi reallıqlar
Forumun açılış mərasimində çıxış edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən dəyişikliklərə toxunaraq dünyada yeni siyasi və iqtisadi reallıqların formalaşdığını qeyd edib. O bildirib ki, bəzi regionlarda davam edən münaqişələr, siyasi qarşıdurmalar və beynəlxalq hüququn pozulması qlobal təhlükəsizlik sisteminə mənfi təsir göstərir. Bu səbəbdən dövlətlər arasında qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan münasibətlərin qurulması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Dövlət başçısı çıxışında təhlükəsizlik və sabitliyin hər bir dövlət üçün əsas prioritet olduğunu vurğulayıb. Çünki təhlükəsizlik olmadan sosial rifahın yüksəlməsi, iqtisadi inkişafın təmin olunması və cəmiyyətin davamlı inkişafı mümkün deyil. Buna görə də beynəlxalq ictimaiyyət qlobal təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət yetirməlidir.
Çıxış zamanı dövlət başçısı Azərbaycanın keçdiyi tarixi inkişaf yolundan da bəhs edib. Uzun illər ərzində Azərbaycan ərazilərinin bir hissəsi işğal altında qalmış və bu, ölkə üçün ciddi problemlər yaratmışdı. Ölkə bu illər ərzində müstəqilliyini qorumaq, iqtisadi və siyasi gücünü artırmaq üçün mühüm addımlar atıb. Nəticədə Azərbaycan güclü iqtisadi potensiala və müasir orduya malik dövlətə çevrilib.
Azərbaycan xalqının birliyi, dövlətin qətiyyətli siyasəti və güclü ordu sayəsində ölkə öz ərazi bütövlüyünü bərpa edib. Bu, Azərbaycanın müasir tarixində mühüm mərhələdir. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, münaqişənin başa çatması regionda yeni siyasi reallıqlar yaradıb və indi əsas məqsəd regionda davamlı sülhün təmin edilməsidir.
Müharibədən sonra regionda sabitliyin qorunması və ölkələr arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində müxtəlif təşəbbüslər irəli sürülüb. Azərbaycan regionda uzunmüddətli sülhün əldə olunması üçün dialoq və əməkdaşlıq prinsipinə sadiq olduğunu dəfələrlə bəyan edib. Bu isə Cənubi Qafqaz regionunda sabitliyin möhkəmlənməsi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat əməkdaşlığı
Forumda müzakirə olunan mühüm məsələlərdən biri enerji təhlükəsizliyidir. Müasir dünyada enerji resursları iqtisadi inkişafın və dövlətlərin sabitliyinin əsas amillərindən biridir. Enerji resurslarına olan tələbatın artması beynəlxalq əməkdaşlığın daha da genişlənməsini tələb edir.
Azərbaycan zəngin enerji ehtiyatlarına malik ölkə kimi beynəlxalq enerji bazarında mühüm rol oynayır. Ölkə neft və qaz ehtiyatlarının hasilatı və ixracı sahəsində böyük uğurlar əldə edib. Azərbaycanın həyata keçirdiyi enerji layihələri bir çox ölkələrin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə verir.
Son illərdə Azərbaycanın qaz ixrac etdiyi ölkələrin sayı əhəmiyyətli dərəcədə artıb ki, bu da ölkənin enerji sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi tanındığını göstərir. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, enerji təhlükəsizliyi artıq bir çox dövlət üçün milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Forum çərçivəsində nəqliyyat və logistika məsələləri də geniş müzakirə olunub. Müasir dünyada beynəlxalq ticarətin inkişafı nəqliyyat dəhlizlərinin effektivliyi və təhlükəsizliyindən birbaşa asılıdır. Bu baxımdan Azərbaycanın coğrafi mövqeyi ölkəyə mühüm tranzit imkanları yaradır.
Azərbaycan Avropa ilə Asiyanı birləşdirən əsas nəqliyyat marşrutlarının üzərində yerləşir və Şərq–Qərb, həmçinin Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafında fəal iştirak edir. Bu layihələr region ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə və beynəlxalq ticarətin artmasına mühüm təsir göstərir.
Nəqliyyat və logistika layihələrinin inkişafı Azərbaycanın tranzit ölkə kimi rolunu daha da gücləndirir. Bu isə həm regional iqtisadi əməkdaşlığın inkişafına, həm də ölkənin iqtisadi potensialının artmasına əhəmiyyətli töhfə verir.
XIII Qlobal Bakı Forumu qlobal problemlərin müzakirəsi və onların həlli yollarının axtarılması baxımından mühüm beynəlxalq platformadır. Forum müxtəlif ölkələrin siyasi liderlərini və ekspertlərini bir araya gətirərək qlobal təhlükəsizlik, enerji siyasəti və regional əməkdaşlıq kimi mövzuların müzakirəsinə imkan yaradır. Azərbaycanın belə nüfuzlu beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi etməsi ölkənin qlobal siyasətdə artan rolunun və beynəlxalq nüfuzunun göstəricisidir.
