Azərbaycan–Avropa İttifaqı əlaqələrinin inkişafı
11 mart tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta Bakıda keçirilən görüşdən sonra mətbuata bəyanatlarla çıxış etmişlər. Bu görüş Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin möhkəmlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev çıxışında iki tərəf arasında siyasi, iqtisadi və enerji sahələrində əməkdaşlığın inkişaf etdiyini vurğulamışdır. Eyni zamanda regionda sülhün və sabitliyin təmin olunmasının vacibliyi də xüsusi qeyd edilmişdir.
İlk növbədə dövlət başçısı qonağı salamlayaraq onun Azərbaycana səfərinin əhəmiyyətindən danışmışdır. Prezident qeyd etmişdir ki, tərəflər ötən il ərzində bir neçə dəfə görüşmüş və mühüm məsələlər üzrə faydalı müzakirələr aparmışlar. Bu görüşlər Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında dialoqun yüksək səviyyədə olduğunu göstərir. Prezident Avropa Komissiyasının nümayəndələrinin də Azərbaycana tez-tez səfər etdiyini vurğulayaraq tərəfdaşlığın fəal mərhələdə olduğunu bildirmişdir. Bu, hər iki tərəfin əməkdaşlığa böyük maraq göstərdiyini sübut edir.
Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında iqtisadi əlaqələr xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, ticarət dövriyyəsinin böyük hissəsi Avropa İttifaqı ilə bağlıdır. Məsələn, cari ilin yanvar ayında Azərbaycanın ümumi ticarət dövriyyəsinin təxminən yarısı Avropa İttifaqı ölkələrinin payına düşmüşdür. Bu fakt Avropa İttifaqının Azərbaycan üçün əsas iqtisadi tərəfdaşlardan biri olduğunu göstərir. Eyni zamanda Azərbaycan da Avropaya sərmayələr yatırır və bu əməkdaşlığın gələcəkdə daha da genişlənəcəyi gözlənilir.
Enerji əməkdaşlığı və bərpa olunan enerji layihələri
Enerji sahəsində əməkdaşlıq iki tərəf arasındakı münasibətlərin ən vacib istiqamətlərindən biridir. Azərbaycan uzun illərdir Avropa ölkələrinin enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır. Prezident qeyd etmişdir ki, 2022-ci ildə Avropa Komissiyası ilə enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq haqqında sənəd imzalanmışdır. Həmin sənəd enerji əməkdaşlığının daha da genişlənməsi üçün mühüm zəmin yaratmışdır. Bu gün artıq bir sıra Avropa ölkələri Azərbaycan qazından istifadə edir və bu göstərici getdikcə artır.
Hazırda Avropada bir çox ölkə enerji ehtiyaclarının bir hissəsini Azərbaycan qazı hesabına ödəyir. Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, bu gün 16 ölkə Azərbaycan qazı alır və onların 10-u Avropa İttifaqının üzvüdür. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarında mühüm mövqeyə malik olduğunu göstərir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi enerji layihələri Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir və tərəflər arasında strateji əməkdaşlığı gücləndirir.
Dövlət başçısı çıxışında gələcək planlar haqqında da məlumat vermişdir. Bildirilmişdir ki, yaxın illərdə ölkədə qaz hasilatının artırılması nəzərdə tutulur. Yeni yataqların istismara verilməsi nəticəsində növbəti iki və ya üç il ərzində əlavə olaraq təxminən 10 milyard kubmetr qaz hasil olunacaq. Bu isə Azərbaycanın enerji ixrac imkanlarını genişləndirəcək və Avropa bazarı üçün yeni imkanlar yaradacaq.
Enerji əməkdaşlığının digər mühüm istiqamətlərindən biri də bərpa olunan enerji sahəsidir. Müasir dövrdə dünya ölkələri ekoloji təmiz enerji mənbələrinin inkişafına böyük diqqət yetirirlər. Azərbaycan da bu istiqamətdə mühüm layihələr həyata keçirir. Prezident İlham Əliyev çıxışında ölkədə külək, günəş və su elektrik enerjisinin böyük potensiala malik olduğunu qeyd etmişdir. Azərbaycanda il ərzində çoxlu günəşli və küləkli günlərin olması bu sahənin inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır.
Planlara əsasən yaxın 5–6 il ərzində Azərbaycanda 6–8 giqavat gücündə bərpa olunan enerji istehsal ediləcək. Bu enerji yalnız ölkədaxili tələbatı ödəmək üçün deyil, həm də ixrac üçün nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə Avropa tərəfdaşları ilə yeni enerji layihələri və ötürücü xətlər üzərində iş aparılır. Xüsusilə dənizaltı kabel layihələri gələcəkdə Azərbaycan enerjisinin Avropaya çatdırılmasında mühüm rol oynaya bilər.
Görüş zamanı nəqliyyat və logistika məsələləri də müzakirə olunmuşdur. Regionda yeni nəqliyyat marşrutlarının yaradılması ticarətin inkişafı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Orta Dəhliz layihəsi xüsusi diqqət çəkir. Orta Dəhliz Asiya ilə Avropanı birləşdirən mühüm nəqliyyat marşrutlarından biridir. Bu layihənin inkişafı həm Azərbaycan, həm də Avropa ölkələri üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır.
Regionda sülh və nəqliyyat əməkdaşlığı
Prezident İlham Əliyev çıxışında regionda sülh məsələsinə də toxunmuşdur. O qeyd etmişdir ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişi paraflanmışdır və ölkə artıq bir neçə aydır sülh şəraitində yaşayır. Prezident vurğulamışdır ki, sülh regionun inkişafı üçün ən vacib şərtlərdən biridir. Müharibə şəraitində yaşayan ölkələr sülhün əhəmiyyətini daha yaxşı anlayırlar.
Dövlət başçısı həmçinin qeyd etmişdir ki, Azərbaycan regionda sülhün möhkəmlənməsi üçün konkret addımlar atır. Məsələn, Ermənistanla ticarət və tranzit əlaqələrinin qurulması istiqamətində müəyyən addımlar atılmışdır. Digər ölkələrdən Ermənistana gedən yüklərin Azərbaycan ərazisindən tranzit keçidinə icazə verilməsi regionda əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına kömək edir. Bu addımlar Azərbaycanın sülhə və əməkdaşlığa sadiq olduğunu göstərir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin geniş və çoxşaxəli olduğunu göstərir. İqtisadi əməkdaşlıq, enerji layihələri, bərpa olunan enerji sahəsi və nəqliyyat imkanları bu tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərini təşkil edir. Eyni zamanda regionda sülhün təmin olunması gələcək inkişaf üçün mühüm amildir.
Beləliklə, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlıq yalnız iqtisadi sahə ilə məhdudlaşmır, həm də siyasi və strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində inkişaf edir. Bu münasibətlər gələcəkdə daha da güclənəcək və həm Azərbaycan, həm də Avropa üçün yeni imkanlar yaradacaq. Regionda sülhün və sabitliyin möhkəmlənməsi isə bu əməkdaşlığın davamlı inkişafına mühüm töhfə verəcək.
