Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 5 yanvar tarixində yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibədə 2025-ci ildə ölkənin əldə etdiyi uğurları, regional və qlobal strateji mövqeyi, həmçinin postmünaqişə dövründə həyata keçirilən genişmiqyaslı inkişaf və bərpa layihələrini ətraflı şəkildə təqdim edib. Bu müsahibə Azərbaycanın geosiyasi statusunun, strateji hədəflərinin və uzunmüddətli inkişaf planlarının açıq ifadəsi olmaqla yanaşı, ölkənin regional liderlik və qlobal tərəfdaşlıq vizyonunu da əks etdirir.
Müharibədən sonra formalaşan yeni geosiyasi reallıq
Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki:
“Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsinin hərbi və siyasi mərhələləri artıq tam başa çatmışdır.”
2025-ci il yalnız döyüş meydanında əldə edilmiş qələbələrin ili deyil, həm də Azərbaycanın müharibədən sonrakı yeni geosiyasi reallığının formalaşdığı dövr kimi tarixdə xüsusi yer tutur. Bu qələbə yalnız hərbi strategiyanın nəticəsi deyil, həm də beynəlxalq siyasi aləmdə Azərbaycanın mövqeyinin tanınması ilə tamamlanıb. Münaqişənin bitməsi Azərbaycanın regional sabitliyə töhfəsini artırmış və ölkəni diplomatik və strateji sahədə daha da gücləndirmişdir.
Beynəlxalq diplomatiyada uğurlar
2025-ci ilin diplomatik nailiyyətləri diqqətəlayiqdir. Prezidentin ABŞ-a səfəri və ABŞ Prezidenti ilə keçirilmiş yüksək səviyyəli görüş Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirib. Eyni zamanda, BMT Baş Assambleyasında çıxışı ölkənin postmünaqişə dövründə strateji və diplomatik statusunun möhkəmləndirilməsini təmin edib. Prezident qeyd edib:
“ABŞ-la münasibətlər yeni mərhələyə yüksəlib və bu əlaqələr ölkənin beynəlxalq mövqeyinə və iqtisadi perspektivlərinə töhfə verir.”
ABŞ-la əməkdaşlığın yeni mərhələsi çərçivəsində Strateji İşçi Qrup yaradılıb, Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası hazırlanıb. Bu mexanizmlər iki ölkə arasında münasibətlərin institusional əsaslara keçdiyini göstərir və diplomatik, iqtisadi və strateji sahələrdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə xidmət edir. Bu həmçinin Azərbaycan üçün uzunmüddətli investisiya imkanları yaradır, ölkənin qlobal iqtisadi layihələrdə iştirakını artırır və beynəlxalq aləmdə dayanıqlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirir.
Çinlə əməkdaşlıq və çoxvektorlu siyasət
Çinlə münasibətlər Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasətinin əsas sütunlarından biridir. Prezidentin Çinə səfəri zamanı imzalanmış Hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi iki ölkə arasında uzunmüddətli və çoxşaxəli əməkdaşlığı təmin edir.
“Çinlə əməkdaşlıq modeli milli maraqlara əsaslanır və Azərbaycanı qlobal güclərlə balanslı əlaqələr qura bilən dövlət kimi təqdim edir.”
Çin şirkətləri artıq Azərbaycanın bərpaolunan enerji sahələrinə investisiyalar qoyur. Günəş və külək elektrik stansiyalarının tikintisi, elektrik avtobuslarının istehsalı, həmçinin enerji və nəqliyyat infrastrukturu sahələrində layihələr həyata keçirilir. Çin, Azərbaycan vasitəsilə Xəzər dənizinə və Orta Asiyaya dəmir yollarının tikintisini maliyyələşdirir, hərbi-texniki əməkdaşlıq və müştərək müəssisələr isə Azərbaycanın müdafiə potensialını gücləndirir.
Regional liderlik və strateji təhlükəsizlik
Azərbaycan regional liderliyini yalnız diplomatik sahədə deyil, həm də təhlükəsizlik, iqtisadi və strateji sahələrdə nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyev bildirib:
“Ölkənin təhlükəsizlik siyasətində realist yanaşma prioritetdir.”
Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində keçirilən birgə hərbi təlimlər hərbi blok yaratmaq məqsədini daşımır, əksinə mövcud əməkdaşlığı dərinləşdirir və qarşılıqlı etimadı gücləndirir.
“Birgə hərbi təlimlərin məqsədi hərbi blok yaratmaq deyil, mövcud əməkdaşlığı dərinləşdirmək və qarşılıqlı etimadı gücləndirməkdir.”
“Mərkəzi Asiya və Türk Dövlətləri ilə əməkdaşlıq ölkəni Qərb və Şərq arasında etibarlı enerji və nəqliyyat körpüsü kimi mövqeləndirir.”
Azərbaycan D-8 təşkilatına yeganə yeni üzv kimi qəbul olunub və Mərkəzi Asiya Məşvərət Şurasında tamhüquqlu üzv statusu əldə edib. Bu addımlar ölkənin regional liderlik və strateji rolunu möhkəmləndirir.
Sosial rifah və iqtisadi dayanıqlılıq
Prezident İlham Əliyev bildirib:
“Dövlət siyasətinin mərkəzində vətəndaş dayanır.”
Minimum əməkhaqqının 40 dəfədən çox artırılması, pensiyaların və müavinətlərin müntəzəm indeksləşdirilməsi, özünüməşğulluq proqramları ilə 100 mindən çox insanın işlə təmin olunması, şəhid ailələri və müharibə əlillərinin mənzil, avtomobil və müasir protezlərlə təmin edilməsi dövlətin sosial məsuliyyətini nümayiş etdirir.
İqtisadi göstəricilər də yüksək səviyyədədir: xarici borc ÜDM-in yalnız 6,3–6,4%-ni təşkil edir, dövlət ehtiyatları isə xarici borcu 16–17 dəfə üstələyir. Dövlət Neft Fondu strateji qərarlar sayəsində 10 milyard ABŞ dollarından çox əlavə vəsait qazanıb, qeyri-neft sektoru 11 ay ərzində 3,2% artıb.
“Bütün bu tədbirlər populizmdən uzaq, uzunmüddətli strateji planlaşdırmaya əsaslanır və gələcək nəsillərin rifahını təmin edir.”
İnfrastruktur və bərpa layihələri
Bakı, Sumqayıt və Xırdalanın su-kanalizasiya sistemləri modernləşdirilir, yeni kanallar tikilir, yol infrastrukturu, körpülər, tunellər və metrolara sərmayələr qoyulur. Azad edilmiş ərazilərdə bərpa və inkişaf işləri sürətlə davam edir. Enerji təminatı üçün dairəvi enerji sistemi yaradılıb, 307 meqavatlıq hidroelektrik stansiyalar tikilib, su anbarları yenidən qurulub, yollar, tunellər və körpülər təmin olunub. Hazırda bölgələrdə 70 min nəfər yaşayır və bu sayın il ərzində artacağı proqnozlaşdırılır. Məqsəd yalnız infrastruktur layihələrini tamamlamamaq, həm də köçkünlərin qayıdışını təmin etməkdir.
Zəngəzur Dəhlizi Azərbaycanın Şərqi Zəngəzur və Naxçıvanla birləşməsini təmin edir, milli və regional iqtisadi-siyasi əlaqələri gücləndirir. Avtomobil yollarının 95%-i, dəmir yolunun 70%-i tamamlanıb, Naxçıvanın yükötürmə qabiliyyəti illik 15 milyon tona çatacaq. Ağbənd qəsəbəsində tikilən ikinci körpü isə Naxçıvan ilə əsas Azərbaycan hissəsini birləşdirəcək.
Turizm və regional inkişaf
Turizm sahəsi də prioritet olaraq inkişaf etdirilir. Şahdağda xizəksürmə turizmi, cənub bölgələrində çimərlik turizmi, Formula 1 kimi beynəlxalq tədbirlər turist axınına təkan verir. Qarabağ və Zəngəzur artıq turizmin prioritet məkanlarıdır; mehmanxanalar, əyləncə və turizm infrastrukturu genişlənir. Prezident bildirib:
“Bərpa, infrastruktur və turizm layihələri bir-biri ilə əlaqəli şəkildə planlaşdırılır, bu da Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf, sosial rifah və regional liderlik strategiyasının praktiki göstəricisidir.”
Azərbaycanın güclü və dayanıqlı inkişaf modeli
2025-ci il Azərbaycan üçün çoxşaxəli uğurlar ili olmuşdur. Ölkə müharibədən sonrakı geosiyasi reallığını formalaşdırmış, həm regional, həm də qlobal səviyyədə etibarlı tərəfdaş kimi tanınmışdır. Qlobal əməkdaşlıqlar (ABŞ və Çin), regional liderlik (Türk Dövlətləri və Mərkəzi Asiya), sosial rifah və iqtisadi dayanıqlılıq, infrastruktur və turizm layihələri Azərbaycanın milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, regionda dayanıqlı sülh, sabitlik və tərəqqi üçün möhkəm zəmin yaratmışdır.
Azərbaycan yalnız müasir infrastruktur və iqtisadi imkanlara malik deyil, həm də strateji baxışa, diplomatik çevikliyə, regional liderliyə və sosial ədalətə sahib bir dövlət modeli qurmuşdur. Ölkənin uğurları həm daxili sabitliyi, həm də beynəlxalq etimadı möhkəmləndirir və Azərbaycanı regionda nümunəvi inkişaf modeli kimi təqdim edir.
“Biz daha güclü olmalıyıq!” – bu çağırış həm milli birliyi, həm də gələcəyə inamı ifadə edir.
